Ngày 16/10/2025, Viện Khoa học tài nguyên nước tổ chức hội thảo khoa học cuối kỳ nhằm báo cáo, trao đổi và lấy ý kiến chuyên gia về kết quả thực hiện đề tài “Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn ứng dụng công nghệ viễn thám phục vụ hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp. Áp dụng thí điểm cho lưu vực sông Srêpốk”. Đề tài do ThS. Nguyễn Hoàng Bách làm chủ nhiệm.

Hội thảo do ThS. Trần Thị Diệu Hằng – Phó Viện trưởng Viện Khoa học tài nguyên nước chủ trì, với sự tham dự của nhóm nghiên cứu và các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực thủy văn và tài nguyên nước.

Tham dự hội thảo có TS. Nguyễn Quang Phi – Trường Đại học Thủy lợi; TS. Trần Anh Phương và TS. Nguyễn Việt Tùng – Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia; ThS. Nguyễn Chí Thanh – Ủy ban sông Mê Công Việt Nam, cùng các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện nhóm nghiên cứu của Viện Khoa học tài nguyên nước.

Toàn cảnh Hội thảo - Ông Nguyễn Hoàng Bách trình bày báo cáo nghiên cứu

Mục tiêu và nội dung nghiên cứu

Tại hội thảo, ThS. Nguyễn Hoàng Bách đã giới thiệu tổng quan về mục tiêu, nội dung và phương pháp triển khai đề tài. Nghiên cứu hướng đến hai mục tiêu chính: xác lập cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc ứng dụng công nghệ viễn thám trong hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp; đồng thời áp dụng thí điểm phương pháp hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp cho lưu vực sông Srêpốk.

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, nhóm nghiên cứu đã triển khai tổng quan các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ viễn thám trong hạch toán tài nguyên nước; xây dựng khung hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp ứng dụng công nghệ viễn thám; thu thập, biên tập và xử lý dữ liệu phục vụ nghiên cứu tại lưu vực sông Srêpốk.

Bên cạnh đó, đề tài tập trung phân tích ảnh viễn thám để xây dựng dữ liệu sử dụng đất; tính toán, đánh giá và lựa chọn các bộ dữ liệu viễn thám về lượng mưa, bốc hơi và độ ẩm đất; thực hiện hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp; đồng thời tổng hợp, phân tích kết quả để đề xuất quy trình ứng dụng công nghệ viễn thám phục vụ công tác hạch toán.

Kết quả nghiên cứu và khả năng ứng dụng

Đại diện nhóm nghiên cứu đã trình bày các kết quả chính của đề tài, tập trung vào phương pháp hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp, kết quả áp dụng thí điểm tại lưu vực sông Srêpốk và quy trình ứng dụng công nghệ viễn thám phục vụ hạch toán tài nguyên nước.

Một trong những kết quả đáng chú ý của đề tài là xây dựng được bộ dữ liệu viễn thám về lượng mưa, bốc hơi, độ ẩm đất và sử dụng đất tại lưu vực sông Srêpốk trong giai đoạn 2010–2024. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ phân tích diễn biến các yếu tố liên quan đến tài nguyên nước, hỗ trợ đánh giá mối quan hệ giữa nguồn nước và hoạt động sản xuất nông nghiệp trên lưu vực.

Cùng với đó, đề tài đã xây dựng khung hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp ứng dụng công nghệ viễn thám, đề xuất bộ tiêu chí hạch toán và thực hiện các tính toán bước đầu cho lưu vực sông Srêpốk. Quy trình ứng dụng công nghệ viễn thám được xây dựng trên cơ sở kết hợp dữ liệu viễn thám với các tài liệu, số liệu và thông tin phục vụ hạch toán, góp phần hình thành cơ sở phương pháp luận cho việc triển khai nghiên cứu trong điều kiện thực tiễn.

Việc ứng dụng công nghệ viễn thám mở ra khả năng khai thác dữ liệu trên phạm vi rộng, theo dõi sự biến động của các yếu tố liên quan đến tài nguyên nước theo thời gian và bổ sung thông tin phục vụ đánh giá tình hình sử dụng nước trong nông nghiệp. Các kết quả nghiên cứu bước đầu có ý nghĩa tham khảo đối với công tác quản lý, phân bổ và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, đặc biệt tại các lưu vực sông có hoạt động sản xuất nông nghiệp gắn với nhu cầu khai thác, sử dụng nước.

Tuy nhiên, kết quả hạch toán hiện nay vẫn cần được tiếp tục kiểm chứng, đối chiếu với số liệu quan trắc và các nguồn dữ liệu thực tế phù hợp nhằm đánh giá độ tin cậy, hoàn thiện phương pháp tính toán và nâng cao khả năng ứng dụng trong thực tiễn quản lý tài nguyên nước.

Trao đổi chuyên môn và định hướng hoàn thiện kết quả

Sau phần trình bày của nhóm nghiên cứu, các chuyên gia và nhà khoa học đã trao đổi, thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến chuyên môn về phương pháp hạch toán, lựa chọn và xử lý dữ liệu viễn thám, đánh giá kết quả tính toán cũng như khả năng áp dụng quy trình nghiên cứu vào thực tiễn.

Các ý kiến tại hội thảo là cơ sở quan trọng để nhóm nghiên cứu rà soát, bổ sung và hoàn thiện các sản phẩm của đề tài, đặc biệt là khung hạch toán, bộ tiêu chí, bộ dữ liệu đầu vào và quy trình ứng dụng công nghệ viễn thám. Việc tiếp tục kiểm chứng kết quả, làm rõ các giả định và đánh giá những hạn chế của dữ liệu cũng được xác định là những nội dung cần quan tâm trong quá trình hoàn thiện nghiên cứu.

Kết thúc hội thảo, nhóm nghiên cứu trân trọng cảm ơn các chuyên gia, nhà khoa học đã dành thời gian tham dự, chia sẻ kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn. Trên cơ sở các ý kiến đóng góp, nhóm sẽ tiếp tục hoàn thiện kết quả nghiên cứu, báo cáo tổng kết và thực hiện bàn giao sản phẩm theo quy định.

Thông qua đề tài, Viện Khoa học tài nguyên nước tiếp tục thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng các phương pháp và công nghệ mới trong lĩnh vực tài nguyên nước, góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ công tác hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng bền vững tài nguyên nước tại các lưu vực sông ở Việt Nam.